Kıdem, ihbar, fazla mesai ve yıllık izin alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Turizm sektöründe sezonluk çalışanlar dahil işçilerin bilmesi gereken süreler.
Fethiye, Göcek ve Dalaman'da turizm, otelcilik ve denizcilik sektörlerinde çalışanların önemli bir bölümü sezonluk çalışmaktadır. Sezon sonunda iş ilişkisi sona erdiğinde ödenmeyen ücret, fazla mesai veya tazminat alacakları gündeme gelir.
Arabuluculuk dava şartıdır
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca; kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talepleriyle açılacak davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
- Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır.
- Arabuluculuk görüşmeleri sonunda anlaşma sağlanırsa anlaşma belgesi ilam niteliğindedir.
- Anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanak dava dilekçesine eklenerek iş mahkemesinde dava açılır.
İş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları bu zorunluluğun dışındadır.
Zamanaşımı süreleri
- Kıdem tazminatı: 5 yıl
- İhbar tazminatı: 5 yıl
- Yıllık izin ücreti: 5 yıl
- Kötüniyet tazminatı: 5 yıl
- Ücret, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacakları: 5 yıl
Zamanaşımı süreleri, kural olarak alacağın muaccel olduğu tarihten başlar. Kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti bakımından bu tarih iş sözleşmesinin sona erdiği tarihtir. Arabulucuya başvuru, zamanaşımını durdurur.
İşe iade için kısa süre
İşe iade talebinde süre çok kısadır: fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu süreler hak düşürücüdür.
Sezonluk çalışanlar için notlar
Çalışma sürelerinin ispatı
Sezonluk çalışmalarda en büyük sorun, gerçek çalışma süresinin ispatıdır. SGK hizmet dökümü, banka ücret kayıtları, puantajlar, mesajlaşmalar ve tanık beyanları birlikte değerlendirilir.
Aralıklı çalışmalar
Aynı işverene bağlı olarak farklı sezonlarda yapılan çalışmalar, kıdem süresinin hesabında koşulları varsa birleştirilebilir. Bu nedenle her sezonun sonunda hangi ödemelerin yapıldığı ve iş sözleşmesinin nasıl sona erdiği önemlidir.
Arabuluculuk başvurusu yapılmadan dava açılması hâlinde dava usulden reddedilir. Süre kaybı yaşamamak için iş ilişkisi sona erdiğinde ödeme kayıtları ve belgeler zaman geçirmeden bir araya getirilmelidir.